Chuyên gia, lãnh đạo công nghệ hàng đầu thế giới cho rằng “tác nhân AI tự chủ” sẽ đi sâu từng lĩnh vực ngay trong năm nay, nhưng kéo theo nhiều nguy cơ.
Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF 2026) diễn ra ở Davos ngày 19-23/1, AI nằm ở vị trí trung tâm của chương trình nghị sự toàn cầu, len lỏi vào hầu hết cuộc thảo luận, sánh ngang tầm quan trọng với các vấn đề nóng truyền thống như thuế quan thương mại, cạnh tranh quốc tế và căng thẳng địa chính trị.
Trong đó, các chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật cùng nhấn mạnh AI đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai ở quy mô quốc gia và liên ngành, kéo theo nhu cầu cấp thiết về hạ tầng tính toán, năng lượng, dữ liệu và nhân lực. Thông điệp xuyên suốt là AI không phải câu chuyện tương lai, mà đang trở thành yếu tố định hình lại năng suất, chuỗi giá trị và thị trường lao động năm nay. Tuy vậy, sự phát triển cũng đặt ra yêu cầu các quốc gia sớm xác lập khung quản trị, chuẩn mực đạo đức và hợp tác quốc tế để kiểm soát rủi ro.
AI và sự tự chủ
Ba năm sau khi ChatGPT ra mắt và tạo nên cơn sốt, tác động của AI nói chung đến môi trường làm việc trở nên rõ ràng. Tại WEF 2026, một số doanh nghiệp cho biết đã sử dụng AI để phân loại hợp đồng pháp lý, phát hiện sai lệch tài chính và cấu hình lại cách quản lý nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe… Tùy từng cấp độ, các chuyên gia đánh giá AI đang có sự tự chủ nhất định.
“Trên một số lĩnh vực công nghiệp, AI đem lại lợi ích khi cho phép nhân viên hoàn thành nhiệm vụ nhanh chóng và chính xác hơn”, Nathan Jokel, Phó chủ tịch phụ trách Chiến lược và Liên minh doanh nghiệp của Cisco, nhận xét. “Tuy nhiên, phần lớn cơ hội còn ở phía trước. Sự chuyển đổi lớn nhất sẽ đến khi các tổ chức thiết kế lại quy trình làm việc từ đầu xoay quanh AI và đầu tư kỹ năng này cho đội ngũ của họ”.
Satya Nadella, CEO của Microsoft, nhấn mạnh công nghệ này không còn là làn sóng, thay vào đó đã “khuếch tán” trí tuệ vào mọi ngóc ngách đời sống kinh tế. Ông đánh giá AI với các “tác nhân” (agent) đang bước vào kỷ nguyên của tự chủ – những thực thể nhận mục tiêu phức tạp, tự lập kế hoạch, tự điều phối và liên tục làm việc đến khi hoàn thành.
